వాసనకి ధర

సుబ్బయ్య టిఫిన్ సెంటర్ ఎదురుగా రాతి అరుగు మీద రామకృష్ణ కళ్ళు మూసుకుని, దుకాణం వైపు గట్టిగా వాసన పీలుస్తూ రాగం తీశారు.

On the stone seat opposite Subbayya's Tiffin Centre, Ramakrishna closed his eyes, took a deep breath of the shop's aroma and began to sing.

సుబ్బయ్య తాళపత్రాల చిట్టాతో ఒక్కసారిగా ఎదురుగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

Subbayya suddenly appeared in front of him, palm-leaf ledger in hand.

రామకృష్ణ కనుబొమ్మలు పైకి లేచాయి… తర్వాత పెదవుల చివర చిన్న చిరునవ్వు.

Ramakrishna's eyebrows shot up… and then a small smile appeared at the corner of his lips.

వాసన పీల్చినందుకు డబ్బులా? అసలు ఈ బజారులో ఏం జరిగిందో తెలియాలంటే మొదటి నుంచి చూద్దాం.

Money for smelling? To know what really happened in this bazaar, let's start from the beginning.

విజయనగర బజారులో సుబ్బయ్య టిఫిన్ సెంటర్ తెలియని వాళ్ళు లేరు. ఆ గారెల వాసనకి దారిన పోయేవాళ్ళు కూడా ఆగి లోపలికి వచ్చేవాళ్ళు.

In the Vijayanagara bazaar, everyone knew Subbayya's Tiffin Centre. The smell of his vadas made even passers-by stop and walk in.

* సరదా కోసం కొన్ని ఈ కాలపు పదాలు వాడాం — ఆ కాలంలో దీన్ని "పూటకూళ్ళ ఇల్లు" అనేవారు!

* For fun, a few modern words like 'tiffin' and 'sambar' are used — in those days such a place was called a 'pootakoolla illu' (eating house)!

వ్యాపారం బాగా సాగింది… కానీ సుబ్బయ్య దురాశ దానికంటే వేగంగా పెరిగింది.

Business boomed… but Subbayya's greed grew even faster.

బయట ఇద్దరు బాటసారులు ఆగి, కళ్ళు మూసుకుని వాసన పీల్చి, ఏమీ కొనకుండా నవ్వుకుంటూ వెళ్ళిపోయారు. సుబ్బయ్య చిరునవ్వు మాయమై, కళ్ళు చిట్లించాడు.

Outside, two passers-by stopped, closed their eyes, took a long sniff and walked off smiling without buying anything. Subbayya's smile vanished and his eyes narrowed.

సుబ్బయ్య చిన్న పీట మీద నిలబడి బోర్డు మేకులతో కొట్టాడు. ఠక్… ఠక్… ఠక్… కిందకి దిగి గర్వంగా చూశాడు.

Standing on a little stool, Subbayya nailed up a board. Thak… thak… thak… He stepped down and admired it proudly.

బోర్డు: "ఇక నుండి వాసనకి కూడా డబ్బు కట్టాలి!"

The board: "From now on, you must pay even for the smell!"

సుబ్బయ్య చిట్టాతో దూసుకొచ్చి, రెండు వేళ్ళు చూపించాడు.

Subbayya rushed out with his ledger, holding up two fingers.

ఇద్దరూ తువ్వాళ్ళతో ముక్కులు మూసుకుని పరుగెత్తారు.

The two of them covered their noses with their towels and ran.

ఆ రోజు నుండి ఆ వీధి వింతగా మారిపోయింది. అక్కడ నడిచే ప్రతి ఒక్కరి ముక్కుకీ తువ్వాలే కాపలా!

From that day on, the street turned strange. Everyone who walked there guarded their nose with a towel!

రామకృష్ణ వీధిలోకి వచ్చి, బోర్డు చదివి, కనుబొమ్మ ఎత్తి నవ్వుకున్నారు.

Ramakrishna walked into the street, read the board, raised an eyebrow and chuckled.

వీరయ్య ఎద్దుని తీసుకెళ్తుంటే, దుకాణం దగ్గర ఎద్దు ఆగి ముక్కు పైకెత్తి గట్టిగా వాసన పీల్చింది. ఎంత లాగినా కదలలేదు.

As Veerayya led his bull past, it stopped at the shop, raised its nose high and took a huge sniff. No amount of tugging would move it.

సుబ్బయ్య చిట్టాతో ఎద్దు ముక్కుని తట్టాడు. ఎద్దు అతని మొహం దగ్గరికి తల చాచి గట్టిగా బుస కొట్టింది. సుబ్బయ్య ఉలిక్కిపడి వెనక్కి దూకాడు.

Subbayya tapped the bull's nose with his ledger. The bull pushed its head right up to his face and snorted hard. Subbayya jumped back in fright.

అరుగు స్తంభం దగ్గర నిలబడి ఇదంతా చూస్తున్న రామకృష్ణ గడ్డం నిమురుకున్నారు.

Standing by a pillar of the stone seat, Ramakrishna watched it all and stroked his chin.

రామకృష్ణ కావాలనే దుకాణానికి ఎదురుగా అరుగు మీద కూర్చుని, ఆకులో కట్టుకొచ్చిన చద్దన్నం విప్పారు. తువ్వాళ్ళు కట్టుకున్న జనం ఆగి వింతగా చూశారు.

Ramakrishna deliberately sat on the stone seat facing the shop and unwrapped a leaf bundle of cold rice. People with towels over their noses stopped and stared.

దుకాణం స్తంభం వెనకనుంచి సుబ్బయ్య చూస్తూ, ప్రతి పీల్పుకీ తాళపత్రంలో గీత గీస్తూ, చేతులు రుద్దుకున్నాడు.

From behind a pillar of the shop, Subbayya watched, scratching a mark in his ledger for every sniff and rubbing his hands.

సుబ్బయ్య గర్వంగా నడిచొచ్చి, అతి వినయంగా నమస్కారం చేసి, బోర్డు వైపు చూపించాడు.

Subbayya strutted over, bowed with exaggerated politeness and pointed at the board.

రామకృష్ణ నడుము దగ్గరి సంచి మెల్లగా తీశారు. సుబ్బయ్య చెయ్యి చాపి పళ్ళికిలించాడు. రామకృష్ణ సంచిని అతని చెవి దగ్గర ఊపారు… గల్… గల్… గల్…! తిరిగి సంచిని నడుముకి పెట్టుకున్నారు.

Ramakrishna slowly untied the pouch at his waist. Subbayya held out his palm with a wide grin. Ramakrishna shook the pouch beside his ear… jingle… jingle… jingle…! Then he tucked it back into his waist.

సుబ్బయ్య నోరు తెరుచుకుంది. జనానికి అర్థమైంది.

Subbayya's mouth fell open. The crowd understood.

వీధంతా నవ్వులు. సుబ్బయ్య చేతులు కట్టుకుని అందరినీ గుర్రుగా చూశాడు.

The whole street laughed. Subbayya folded his arms and glared at everyone.

ఎద్దు తల ఊపింది — మెడ గంటలు ఘల్లు ఘల్లు! అందరూ చుట్టూ చేరి సంచులు ఊపారు. సుబ్బయ్య చెవులు మూసుకుని అటూ ఇటూ తిరిగాడు.

The bull shook its head — its neck bells rang! Everyone gathered round shaking their pouches. Subbayya covered his ears and spun this way and that.

సుబ్బయ్య నోరు తెరిచి ఆగిపోయాడు. ఏదో అనబోయి, ఆగి, మళ్ళీ ఆగి… తలపాగా ఎత్తి తల గోక్కున్నాడు. ఎద్దు ముందుకొచ్చి అతని మొహం దగ్గర గట్టిగా బుస కొట్టింది.

Subbayya opened his mouth and froze. He started to say something, stopped, stopped again… then lifted his turban and scratched his head. The bull stepped forward and snorted right in his face.

అందరూ సంచులు పైకెత్తి పండుగ గంటల్లా ఊపారు. ఎద్దు గంటలు ఘల్లు ఘల్లు!

Everyone raised their pouches and shook them like festival bells. The bull's bells rang along!

గొణుక్కుంటూ పాత బోర్డు పీకి, కొత్త బోర్డు మేకులతో కొట్టాడు: "వాసన ఉచితం!" జనం అంతా తువ్వాళ్ళు తీసి, ఒక్కసారిగా గట్టిగా వాసన పీల్చారు — "ఆహా…!"

Grumbling, he tore down the old board and nailed up a new one: "The Smell Is Free!" Everyone pulled off their towels and took one huge sniff — "Aaah…!"

రామకృష్ణ, వీరయ్య, జనం అంతా పగలబడి నవ్వారు. సుబ్బయ్య మాత్రం చేతులు కట్టుకుని ఉడుకుతూ నిలబడ్డాడు.

Ramakrishna, Veerayya and the whole crowd burst out laughing. Only Subbayya stood there with his arms folded, fuming.