'మహారాజా రక్షించండి! రామకృష్ణ కవిగారు సుత్తులతో మనుషుల్ని తెచ్చి నా ఇంటిని కూలగొట్టిస్తున్నారు!' — నోట్లో వేప పుల్లతో పరుగెత్తుకొచ్చాడు వ్యాపారి కనకయ్య. అసలు గొడవ నిన్న మధ్యాహ్నం ఒక చెట్టు నీడ దగ్గర మొదలైంది. ఉచితంగా దొరికే చెట్టు నీడకే ధర కట్టి వంద బంగారు వరహాలకు అమ్మిన కనకయ్య… 'నీడ ఎటు వెళ్ళినా మీదే' అని ఒప్పుకున్నాడు. మరుసటి ఉదయం సూర్యుడు తిరిగాడు — నీడ అతని ఇంటి మీద పడింది! అత్యాశకు ఫలితం ఏమిటో నవ్వించి చెప్పే కథ ఇది.
'Save me, Your Majesty! Ramakrishna has brought men with hammers to tear down my house!' — the merchant Kanakayya came running into court with a neem twig still in his mouth. The trouble began the afternoon before, under a tree. Kanakayya put a price on free shade and sold it to Tenali Ramakrishna for a hundred gold coins, promising 'wherever the shade goes, it is yours.' The next morning the sun moved — and the shade fell right on his house! A hilarious tale about what greed earns.
01
వేప పుల్లతో రాజసభకు కనకయ్య ఫిర్యాదు
Kanakayya's Complaint — With a Neem Twig in His Mouth
రాజసభ · The Royal Court
టవల్ భుజాన, నోట్లో వేప పుల్లతో కనకయ్య బంగారు తలుపుల గుండా పరుగెత్తుకొచ్చి ఎర్రని తివాచీపై మోకరిల్లాడు. సభ మొత్తం తల తిప్పి చూసింది.
Towel on his shoulder and a neem twig in his mouth, Kanakayya ran in through the golden doors and dropped to his knees on the red carpet. The whole court turned to stare.
💰 కనకయ్య
మహారాజా రక్షించండి! రామకృష్ణ కవిగారు సుత్తులతో మనుషుల్ని తెచ్చి నా ఇంటిని కూలగొట్టిస్తున్నారు!
"Save me, Your Majesty! Ramakrishna-garu has brought men with hammers to tear down my house!"
👑 రాజు (వేప పుల్ల వైపు తదేకంగా చూస్తూ)
ముందు ఆ వేప పుల్ల నోట్లోంచి తియ్యి కనకయ్యా, తర్వాత ఫిర్యాదు చెయ్యి.
"First take that neem twig out of your mouth, Kanakayya — then make your complaint."
👑 రాజు (సగం కఠినంగా, సగం నవ్వుతూ)
ఏమిటి రామకృష్ణా, కవిత్వం వదిలి ఇళ్లు కూలగొట్టే పని మొదలుపెట్టావా?
"What's this, Ramakrishna? Have you given up poetry to start knocking down houses?"
🪶 రామకృష్ణ (అమాయకంగా భుజాలు ఎగరేస్తూ)
నేనేం చేయలేదు ప్రభూ. నా సొంత నీడకు అడ్డంగా అతని ఇల్లు వచ్చింది, తీసేయమన్నాను. అంతే.
"I've done nothing, my lord. His house is standing in the way of my own shade, so I asked for it to be removed. That's all."
👑 రాజు
నీ నీడకా? సరే, ఈ నీడ కథేంటో మొదటినుంచీ చెప్పండి.
"Your shade? All right — tell me this shade story from the very beginning."
02
చెట్టు నీడకు కూడా అద్దె కట్టాలా?
Must One Pay Rent for a Tree's Shade?
నిన్న మధ్యాహ్నం · Yesterday Afternoon
అసలు ఈ గొడవ నిన్న మధ్యాహ్నం ఒక చెట్టు నీడ దగ్గర మొదలైంది.
This whole quarrel actually began yesterday afternoon, under the shade of a tree.
మండుటెండలో నడిచి వచ్చిన రామకృష్ణ చెమట తుడుచుకుంటూ వేప చెట్టు నీడలోని అరుగుపై కూర్చుని, అంగవస్త్రంతో విసురుకుంటూ హాయిగా ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు.
Walking in from the blazing sun, Ramakrishna wiped his sweat, sat on the stone platform in the neem tree's shade, fanned himself with his cloth and sighed with relief.
💰 కనకయ్య (వెక్కిరిస్తూ)
ఏమండోయ్ కవిగారూ, నా చెట్టు నీడలో ఉచితంగా సేదదీరుతున్నారే?
"Well, well, Kavi-garu — resting in my tree's shade for free, are we?"
🪶 రామకృష్ణ (ఒక్క కన్ను మాత్రమే తెరిచి)
చెట్టు నీడకు కూడా అద్దె కట్టాలా కనకయ్యా?
"Must one pay rent even for a tree's shade, Kanakayya?"
💰 కనకయ్య (అత్యాశగా అరచేతులు రుద్దుకుంటూ)
అద్దె ఎందుకండీ చిల్లరగా? ఏకంగా నీడనే అమ్మేస్తా! వంద బంగారు వరహాలు — ఈ నీడ జీవితాంతం మీదే!
"Why bother with petty rent? I'll sell you the shade itself! A hundred gold coins — and this shade is yours for life!"
🧑🌾 గ్రామస్థుడు 1 (తల గోక్కుంటూ)
చెట్టు అమ్మితే అర్థముంది, నీడను అమ్మడం ఏంట్రా బాబూ?
"Selling a tree I can understand — but selling its shade?!"
🧑🌾 గ్రామస్థుడు 2 (గుసగుసగా)
వీడిని ఇలాగే వదిలేస్తే రేపు ఎండను కొలిచి, గాలిని తూకం వేసి అమ్మేస్తాడు.
"Leave him like this and tomorrow he'll be measuring sunshine and weighing the wind to sell them!"
03
వంద బంగారు వరహాలకు నీడ అమ్మకం
The Shade Is Sold for a Hundred Gold Coins
నిన్న మధ్యాహ్నం · Yesterday Afternoon
💰 కనకయ్య (కన్ను కొడుతూ)
ఆలోచించకండి కవిగారూ, ఇంత చౌకగా ఇంత పెద్ద నీడ ఈ విజయనగరం మొత్తంలో దొరకదు!
"Don't think twice, Kavi-garu — you won't find such a big shade this cheap anywhere in all Vijayanagara!"
రామకృష్ణ నెమ్మదిగా నీడ వైపు, తన భుజం మీదుగా వెనక్కి, తర్వాత పైన సూర్యుడి వైపు చూశాడు — ముఖంలో ఒక రహస్యపు చిరునవ్వు.
Ramakrishna slowly looked at the shade, back over his shoulder, then up at the sun — a mysterious smile on his face.
🪶 రామకృష్ణ (హాయిగా నవ్వుతూ)
నిజమే, నీలాంటి తెలివైన వ్యాపారిని నేను జన్మలో చూడలేదు.
"True — I've never in my life seen a merchant as clever as you."
రామకృష్ణ బంగారు వరహాలు లెక్కపెట్టి కనకయ్య చేతిలో పోశాడు. కనకయ్య ఒక్కో నాణేన్ని కొరికి చూశాడు.
Ramakrishna counted the gold coins into Kanakayya's palm. Kanakayya bit each coin to check it.
🪶 రామకృష్ణ (అందరికీ వినిపించేలా)
అందరూ సాక్షి! ఈ నీడ ఇప్పటినుంచి నాది. ఇది ఎటు వెళ్తే అటు అది నాదే.
"Everyone, bear witness! From now on this shade is mine. Wherever it goes, it remains mine."
💰 కనకయ్య (పొట్ట పట్టుకుని నవ్వుతూ)
నిస్సందేహంగా! నీడ ఎటు వెళ్ళినా మీదే, హహహ!
"Without a doubt! Wherever the shade goes, it's yours — ha ha ha!"
💰 కనకయ్య (సంచిని ముద్దాడుతూ)
నీడకు వంద వరహాలు! ఈ లెక్కన రేపు వెన్నెలను కూడా అమ్మేస్తా!
"A hundred gold coins for shade! At this rate, tomorrow I'll sell the moonlight too!"
04
మరుసటి ఉదయం — నీడ కనకయ్య ఇంటి మీద!
Next Morning — The Shade Falls on Kanakayya's House!
మరుసటి రోజు తెల్లవారుజాము · Next Morning
మరుసటి రోజు తెల్లవారుజామునే కనకయ్య ఇంటి మీద ఒక కొత్త సమస్య వాలింది.
Early the next morning, a brand-new problem landed on Kanakayya's house.
కనకయ్య అరుగు మీద కూర్చుని వేప పుల్లతో పళ్లు తోముకుంటూ కూనిరాగం తీస్తున్నాడు. అంతలో బరువైన అడుగుల చప్పుడు — సుత్తులు, గునపాలతో ఐదుగురు కూలీలను వెంటబెట్టుకుని రామకృష్ణ వచ్చాడు.
Kanakayya sat on his porch brushing his teeth with a neem twig, humming a tune. Then came heavy footsteps — Ramakrishna arrived with five workers carrying hammers and crowbars.
🪶 రామకృష్ణ (గోడ వైపు చూపిస్తూ)
ఈ గోడ నుంచే మొదలుపెట్టండి.
"Start with this wall."
💰 కనకయ్య (నోట్లో పుల్లతో ఎగిరిపడుతూ)
అయ్యో అయ్యయ్యో! కవిగారూ, నా ఇంటిని ఎందుకు కూలగొడుతున్నారు?
"Oh no, oh no! Kavi-garu, why are you knocking down my house?"
🪶 రామకృష్ణ (ప్రశాంతంగా)
చూడు కనకయ్యా, సూర్యుడు తిరిగాడు. నిన్న నేను కొన్న నీడ ఇప్పుడు నీ ఇంటి మీద పడుకుని ఉంది.
"Look, Kanakayya — the sun has moved. The shade I bought yesterday is now lying right on top of your house."
💰 కనకయ్య (తెల్లబోయి)
నీడా? … ఇంటి పైనా? … ఏం మాట్లాడుతున్నారు కవిగారూ?
"The shade? … On my house? … What are you talking about, Kavi-garu?"
🪶 రామకృష్ణ
నా నీడ మీద నీ ఇల్లు కూర్చుని ఉంది. నా సొత్తు మీద వేరేవాళ్ల సామాను ఉంటే తీసేయించే హక్కు నాకుంది కదా?
"Your house is sitting on my shade. If someone else's things are on my property, I have the right to have them removed, don't I?"
💰 కనకయ్య (చేతులు చాపి బతిమాలుతూ)
అయ్యా, మీరు కొన్నది నీడ. నా ఇల్లు కాదుగా!
"Sir, what you bought was the shade — not my house!"
🪶 రామకృష్ణ (ఒక కనుబొమ్మ ఎత్తి)
నిన్న అందరి ముందు 'నీడ ఎటు వెళ్ళినా మీదే' అన్నావా, లేదా?
"Yesterday, in front of everyone, did you or did you not say, 'Wherever the shade goes, it is yours'?"
💰 కనకయ్య (చిన్న గొంతుతో)
అన్నాను.
"I did."
🪶 రామకృష్ణ (కూలీల వైపు తిరిగి)
విన్నారుగా, మొదలుపెట్టండి.
"You heard him. Begin."
💰 కనకయ్య (గోడను కౌగిలించుకుని)
వద్దు వద్దు! ఈ గోడ మా తాతగారు కట్టింది!
"No, no! My grandfather built this wall!"
🪶 రామకృష్ణ (అమాయకంగా)
అయితే మీ తాతగారు నా నీడకు అడ్డంగా కట్టారు.
"Then your grandfather built it right in the way of my shade."
💰 కనకయ్య (తల పట్టుకుని)
దేవుడా! వంద వరహాలకు నీడ అమ్మి నా ఇంటికే ఎసరు పెట్టుకున్నానే!
"Oh God! I sold the shade for a hundred coins and put my own house on the chopping block!"
05
రాజసభలో తీర్పు — నీడను తిరిగి కొనాలంటే వెయ్యి వరహాలు!
The Verdict — Buying Back the Shade Costs a Thousand Coins!
రాజసభ · The Royal Court
కథ విన్న రాజు సింహాసనంపై వెనక్కి వాలి కడుపు పట్టుకుని నవ్వాడు. సభ మొత్తం నవ్వింది.
Hearing the story, the King leaned back on his throne, holding his belly with laughter. The whole court laughed.
"Kanakayya, you showed such cleverness selling the shade. Didn't you think about what happens if the buyer is cleverer than you?"
💰 కనకయ్య (చేతులు జోడించి)
తప్పైపోయింది మహారాజా! నా నీడ నాకు తిరిగి ఇప్పించండి.
"I made a mistake, Your Majesty! Please give me back my shade."
🪶 రామకృష్ణ (కొంచెం వంగి)
తప్పకుండా. నేను కొన్న నీడను తిరిగి అమ్మడానికి సిద్ధమే.
"Certainly. I'm happy to sell back the shade I bought."
💰 కనకయ్య (ఆశగా)
ఎంతకి కవిగారూ?
"For how much, Kavi-garu?"
🪶 రామకృష్ణ (వేళ్లపై లెక్కపెడుతున్నట్టు)
వెయ్యి బంగారు వరహాలు.
"One thousand gold coins."
💰 కనకయ్య (నోరు తెరిచి)
వెయ్యా? నేను వందకే అమ్మాను!
"A thousand?! I sold it for just a hundred!"
🪶 రామకృష్ణ (చిరునవ్వుతో)
అప్పుడది ఒట్టి చెట్టు నీడ. ఇప్పుడు దాని కింద ఒక ఇల్లు కూడా ఉంది కదా — ఆస్తి విలువ పెరగదా?
"Back then it was just a tree's shade. Now there's a whole house under it — doesn't that raise the property's value?"
సభ మొత్తం ఘొల్లుమంది.
The entire court burst out laughing.
👑 రాజు (గంభీరంగా)
కనకయ్యా, దేవుడు అందరికీ ఉచితంగా ఇచ్చిన నీడకు ధర కట్టావు. అత్యాశకు ఫలితం ఇదే.
"Kanakayya, you put a price on shade that God gives everyone for free. This is the reward of greed."
👑 రాజు
రామకృష్ణుడు అడిగిన ధర కట్టి నీ నీడను వెనక్కి కొనుక్కో. లేదంటే నీ ఇల్లు అతని నీడలోనే.
"Pay the price Ramakrishna asks and buy back your shade. Otherwise, your house stays in his shade."
వణుకుతూ కనకయ్య బరువైన వరహాల సంచిని రామకృష్ణకు అందించాడు.
Trembling, Kanakayya handed the heavy bag of coins to Ramakrishna.
🪶 రామకృష్ణ
ప్రభూ, ఈ డబ్బుతో సంత వీధి పొడవునా చెట్లు నాటిద్దాం. ఆ నీడల్లో ఎవరైనా ఉచితంగా కూర్చోవచ్చు — కనకయ్యతో సహా.
"My lord, let us use this money to plant trees all along the market street. Anyone may sit in their shade for free — Kanakayya included."
🪶 రామకృష్ణ (కనకయ్య వైపు చూస్తూ)
చెట్టు నీడలో కూర్చోడానికి డబ్బులు అడిగాడు ప్రభూ. ఇప్పుడు తన ఇంటి నీడ కోసమే డబ్బులు కట్టాల్సి వచ్చింది.
"He asked for money to sit in a tree's shade, my lord. Now he's had to pay for the shade over his own house."
👑 రాజు (వేప పుల్ల వైపు చూపిస్తూ నవ్వుతూ)
ఇక ఇంటికి వెళ్లి ఆ పళ్లు తోముకోవడం పూర్తి చెయ్యి కనకయ్యా!
"Now go home and finish brushing those teeth, Kanakayya!"
చేతిలోని వేప పుల్లను చూసుకుని సిగ్గుపడిన కనకయ్య బంగారు తలుపుల గుండా పరుగెత్తాడు. సభ నవ్వులతో మారుమోగింది.
Looking at the neem twig in his hand, a red-faced Kanakayya ran out through the golden doors as the court rang with laughter.
నీతి · Moral🌳
దేవుడు అందరికీ ఉచితంగా ఇచ్చినదానికి ధర కడితే, అత్యాశ చివరికి మనల్నే ముంచుతుంది.
Put a price on what God gives everyone for free, and greed will drown you in the end.
💡 జీవిత పాఠం · Life Lesson
ఒప్పందం చేసుకునేటప్పుడు మన మాటల్లోని ప్రతి అర్థాన్ని ఆలోచించాలి. ఇతరులను మోసం చేయాలని చూసే తెలివి, మనకంటే తెలివైనవాడు ఎదురైనప్పుడు మనకే ఉచ్చవుతుంది.
When making a deal, think through every meaning of your own words. Cleverness used to cheat others becomes our own trap the moment we meet someone cleverer.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు · FAQ
నీడను అమ్మిన వ్యాపారి కథ నీతి ఏమిటి?
What is the moral of The Merchant Who Sold His Shadow?
+
దేవుడు అందరికీ ఉచితంగా ఇచ్చినదానికి ధర కట్టే అత్యాశ చివరికి మనల్నే ముంచుతుంది.
Greed that puts a price on what is free for everyone ends up drowning us.
కనకయ్య ఇంటిని ఎందుకు కూలగొట్టబోయారు?
Why were they about to knock down Kanakayya's house?
+
కనకయ్య 'నీడ ఎటు వెళ్ళినా మీదే' అని అందరి ముందు ఒప్పుకుని నీడను అమ్మాడు. మరుసటి ఉదయం సూర్యుడు తిరగడంతో నీడ అతని ఇంటి మీద పడింది — తన నీడకు అడ్డంగా ఉన్న ఇంటిని తీసేయించే హక్కు తనకుందని రామకృష్ణ అన్నాడు.
Kanakayya had sold the shade promising 'wherever it goes, it's yours'. Next morning the sun moved and the shade fell on his house — so Ramakrishna claimed the right to remove whatever was blocking his shade.
రామకృష్ణ నీడను ఎంతకు తిరిగి అమ్మాడు?
For how much did Ramakrishna sell the shade back?
+
వెయ్యి బంగారు వరహాలకు — ఇప్పుడు నీడ కింద ఒక ఇల్లు కూడా ఉంది కాబట్టి ఆస్తి విలువ పెరిగిందని చెప్పాడు. ఆ డబ్బుతో సంత వీధి పొడవునా అందరికీ నీడనిచ్చే చెట్లు నాటించాలని సూచించాడు.
For a thousand gold coins — since a house now stood under it, 'the property value had gone up'. He then suggested using the money to plant shady trees for everyone along the market street.
ఈ కథ పిల్లలకు తగినదేనా?
Is this story suitable for children?
+
అవును, 6+ వయసు పిల్లలు చాలా నవ్వుకునే హాస్య కథ. అత్యాశ, మాట నిలబెట్టుకోవడం గురించి కూడా నేర్పిస్తుంది.
Yes — a very funny story for children aged 6 and up that also teaches about greed and keeping one's word.
